Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ... ΤΟΥ ΠΑΠΑΖΑΣΤΟΒΑ.

SAINT DIMITRIOS, APOSTLES PETER AND PAUL OF ROMANOS PATRAS.

MIKROPRIEST WITHOUT GREMIAL THE ZASTOVIS CHARALAMPOS.

ΒΕΣΙΝΙ ΔΑΦΝΗΣ ΚΑΛΑΒΡΥΤΩΝ, ΣΑΒΒΑΤΟ ΤΩΝ ΡΟΥΣΑΛΙΩΝ.

Τα Rosalia ή Rosaria ήταν ειδωλολατρική εορτή των Λατίνων για τη λατρεία των νεκρών. Γινόταν την εποχή που υπάρχουν άφθονα τριαντάφυλλα, τον Μάιο, Ιούνιο. Η λέξη Rosalia προέρχεται από τη λατινική λέξη Rosa, που σημαίνει ρόδο, τρια­ντάφυλλο. Οι των εξαταξίων Γυμνασίων θα θυμούνται ότι ακόμη και... η βασίλισσα αγαπούσε τα ρόδα, "regina rosas amat". Οι αρχαίοι Ιταλοί πήγαιναν στα νεκροταφεία, στόλιζαν τα μνήματα με πολλά τριαντάφυλλα, έκαναν τελετές για τους νε­κρούς και θυσίαζαν ζώα. Μετά τις νεκρικές τελετές και τις θυσίες ακολουθούσαν διασκεδάσεις και ευωχίες.

Στα χρόνια της ρωμαϊκής αυτοκρατορίας τα Rosalia μεταφέρθη­καν και στην Ελλάδα, στη Βαλκανική χερσόνησο και στη Μικρά Ασία.

Οι Ελληνικοί και Ελληνόφωνοι πληθυσμοί εξελλήνισαν τη λατινική λέξη Rosalia με την ελληνική Ρουσάλια.

Με την επικράτηση του Χριστιανισμού η γιορτή αυτή εκχριστιανίστηκε αποκτώντας και πνευματική χροιά, και διατηρήθηκε στους Βυζαντινούς.

Η Εκκλησία θέσπισε το Ψυχοσάββατο της Πεντηκοστής σαν η­μέρα προσευχών για τη σωτηρία των ψυχών των νεκρών. Το Ψυχο­σάββατο, όμως, γιορτάζεται κατά το

Μάιο-Ιούνιο, την ίδια δηλαδή χρονική περίοδο με τα ειδωλολατρικά ρουσάλια. Το γεγονός όχι η χριστιανική εορτή του Ψυχοσάββατου συνέπεσε χρονικά με τα Ρουσάλια, έφερε σύγχυση στους πληθυσμούς που ασπάστηκαν τον Χριστιανισμό. Ορισμένα έθιμα των ειδωλολατρικών ρουσαλιών, ό­πως η σφαγή ζώων και οι διασκεδάσεις, διατηρήθηκαν στο χριστιανικό Ψυχοσάββατο μέχρι και τα δικά μας χρόνια. Η ονομασία Σάββατο του ρουσαλιού προέρχεται από τα ρουσάλια. Με την πάροδο των χρόνων είναι εύκολο τα ρουσάλια να αποδοθούν με τις λέξεις τ' αρουσαλιού, του ρουσαλιού, των ρουσαλιών..

Πράγματι κατά τους πρώτους Xριστιανικούς αιώνες είναι πολλά τα ειδωλο­λατρικά έθιμα, που διατηρήθηκαν στον εκκλησιαστικό και κοινω­νικό βίο και αλλοίωναν το γνήσιο πνεύμα της χριστιανικής διδα­σκαλίας. Οι Οικουμενικές Σύνοδοι και οι Πατέρες της Εκκλησίας έπραξαν πολλά, κατά καιρούς, για να διαφυλάξουν τους χριστιανι­κούς πληθυσμούς από τα ειδωλολατρικά κατάλοιπα.

Η Πενθέκτη Οικουμενική Σύνοδος, η οποία συνήλθε το 691 στην Κωνσταντι­νούπολη επί αυτοκρατορίας Ιουστινιανού του Β', καταδίκασε και α­φόρισε διάφορα ειδωλολατρικά έθιμα και δοξασίες, μεταξύ των οποίων και τα Ρουσάλια: «Τοιαύτη πανήγυρις αλλό­κοτος εστί και τα λεγόμενα ρουσάλια, τα μετά το Άγιον Πάσχα από κακής συνηθείας εν ταις έξω χώραις γενόμενα».

Στα χωριά και σήμερα επικρατεί το παραδοσιακό στύλ, η κάθε οικογένεια πηγαίνει στον οικογενειακό της τάφο, ανάβει ψυχοκέρια και το καντηλάκι των νεκρών της και περίμενει τον παπά να περάσει να διαβάσει τις ψυχές. Όταν ο παπάς πάει στο μνήμα, η νοικοκυρά του δίνει στο χέρι το ψυχοχάρτι και το κάτι-τι ...για να πιάσει...,στο οποίο αναγράφονται τα ονόματα της οικογένειας που είναι πεθαμένα. Ο παπάς τα μνημονεύει, ένα προς ένα μέχρι των από καταβολής κόσμου προγόνων. Μετά το τέλος του ψαλσίματος, η νοικοκυρά πηγαίνει στο προαύλιο της εκκλησίας για να μοιράσει τα κόλλυβα.

Παλιά μοίραζαν και κομμάτια ψωμί "κομμάτες ή κουμούτσες", και ήταν... η καλύτερη για τα παιδιά γιατί τότε στα ορεινά χωριά ...έπεφτε πείνα. Αλλά και για τον παπά και το σόϊ του ήταν... η καλύτερή του γιατί και καλό χαρτζιλίκι οικονομούσε και το ψωμί του Καλοκαιριού έβγαζε που τότε ήταν λίγο και ακόμα δεν είχαν θερίσει, πόσον μάλλον αλωνίσει και πάει στον νερόμυλο.

Το Σάββατο αυτό ο λαός μας το θεωρεί μαύρο και βαρύ, γιατί πιστεύει ότι κλείνονται οι ψυχές στον κάτω κόσμο, τους αφαιρείται δηλαδή η ελευθερία που τους είχε δοθεί από τον Αναστάντα Κύριο ημών Ιησούν Χριστόν। Όπως πιστευόταν, ο Χριστός αφήνει τις ψυχές να βγουν ελεύθερες τις "απολάει" στο τόπο όπου έζησε η κάθε μια.